Bugun...


Duygu SUCUKA


Facebookta Paylaş









Konya Ovasında Suyun Kendisiyle Dansı
Tarih: 25-08-2016 01:12:00 Güncelleme: 25-08-2016 01:12:00


Konya Ovasında Suyun Kendisiyle Dansı

Duygu Sucuka

Suyu Hapsedemezsiniz. Kapalı yerden çıkmışsa çılgıncasına özgürleşir, akar gider. Aynen öyleydi karşımdaki manzara. Aktığı tünelin ucuna geldiğinde delirmişçesine fırlıyor dışarı, savruluyor, köpürüyor, gökkuşağı oluşuyor o ahenk içinde, sonra yolunu bulup duruluyor ve akıp gidiyor.

 

Mavi Tünel suyundan bahsediyorum. Ben ezelden beridir hür yaşadım hür yaşarım dercesine tünelden fışkırıyor adeta özgür bir edayla. Tünelden çıktığı anda yaptığı gövde gösterisi, kendisiyle dans edişi, her şeyin ötesinde görülmeye değer bir manzara oluşturuyor bu vadide.

 

Mavi Vadi, Mavi Tünel, Mavi Su. Her şeyin adı mavi, ahengi ise gökkuşağı burada. Tünelden çıktıktan sonra akan suyun az ötede, güneş ışınları altında oluşturduğu gökkuşağı gerçekten büyüleyici. Bu mıntıka ise tümden gökkuşağı gibi. Renkli, canlı, keyif veren, dans edercesine uçuşan güzellikler, heybetli vadi yamaçları ve en kuytu köşede coşkulu su sesi.

***

18 Ağustos 2016 günü, Konya’nın Bozkır ilçesinde düzenlemiş olduğumuz, “Toroslarda Yörük çadırında panel” konulu çalışmamız için yollardayız. Ankara-Konya Hızlı Tren hattında, Konya Ovasını kuzeyden güneye, yani diklemesine boydan boya geçiyoruz. Bu seyahatin Ankara-Konya etabını tren yoluyla bitirip Konya-Bozkır etabını kara yoluyla geçiyorken bize refakat eden Konya İl Tarım Müdürlüğü yetkililerinden bilgi alıyoruz. Çok geniş tarım arazileri var burada.

 

Konya Ovasını, tarımını, verimini, suyunu, çiftçisini bir zamanlar yakından incelemeye çalışmış ve bu konuda birkaç yazı yazmıştım. O yazılarımda Konya’nın yeraltı sularından, sulama sistemlerinden, hemen her tarlanın başında açılan su kuyularından bahsetmiştim. Elektrikle çalışan ve maliyeti yüksek olan su kuyuları. Kayıtlı olan sayıdakinden daha çok kayıt dışı olan su kuyuları. Yeraltı suyu 5-10 metre derinlikte iken bu kuyular nedeniyle 100-150 metrelere indiği bilgilerini vermiştim o zamanlar. Şimdilerde ise bu derinliğin çok daha düştüğü, yer altı sularının 300-350 metrelere kadar indiği ve kalitesinin de düştüğü bilgisini ediniyorum. Yeraltı sularının daha derinlere çekilmesi, yeraltı nehirlerinin kuruması nedeniyle Konya Ovasında devasa obruklar (çökme nedeniyle oluşan çukurlar) oluştuğu anlatılıyor tarımcı arkadaşlar tarafından.

 

 

Konya Ovasında epeyce zaman önce (20-30 yıl) genellikle buğday üretilirdi ve bu ova Türkiye’nin buğday ambarı olarak kabul görürdü. Çünkü buğday susuz tarımda tercih edilen bir tarım ürünüdür. Malum Konya Ovasının akarsuları, tatlı su gölleri yok. Yeraltı suları bir zamanlar zenginken, yapılan sulu tarım nedeniyle o da can çekişir duruma gelmiş.

 

Konya Ovasında yapılan sulu tarım bir süredir dikkatimi çekmekte idi. Bilhassa şeker pancarı üretimi ve fıskiye sulama sistemleri ön plana çıkmıştı. Bugün görüyorum ki ovada şeker pancarının yanı sıra bir de mısır üretimine yönelmiş üretici. Tabi ki bunlar sulu tarım ürünleridir. Konya Ovası gibi bir yerde sulu tarım doğru tercih midir? Ya da suyun olmadığı yerde nasıl bir tarım yapılmalıdır. Tüm bunlar bilimsel çerçevede ele alınabilir, çiftçi kendi tercihine göre değil, belli politikalar doğrultusunda tercih yapabileceği ürün çeşidine, üretime yönlendirilebilir. Ben bugün bu ovadan geçerken hep bunu sorgulamaya çalıştım; Konya Ovasında, dahası Türkiye’nin her tarafında doğru tarım yapılıyor mu? Doğru tarım yapılabilmesi için neler gereklidir, konunun önderleri, sahipleri nelerdir, kimlerdir? Bu sorularıma cevap arıyorum.

 

Mısır, getirisi birçok tarım ürününe göre daha iyi ve zahmeti de daha az bir ürün olduğu için çiftçi tarafından tercih edilmektedir. Birkaç sene önce gene yazmıştım, Türkiye’nin pamuk

üretim deposu Çukurova’da bile pamuk üretimi yerini mısıra bıraktı diye. Pamuk üretimi çok zahmetli, çok riskli ve üretici taban fiyat konusunda desteklenmiyor. Bu durumda üreticiyi kısıtlayamıyorsunuz. Devlet olarak, ürün çeşitliliği, ürün deseni anlamında tarımsal

Politikalarınız, tezleriniz, plan projeleriniz yoksa, çiftçi kendi bildiğini uygulamaktadır. İşte Konya Ovasında da aynısı olmuş, çiftçi doğru üretim, doğru ürün çeşidi anlamında denetlenemediği için, bu susuz ovada epey bir zamandır sulu tarıma yönelme olmuş.

 

Doğru, yanlış, eleştiri, öneriler bir yana, çoğu zaman zorunluluklar ve şartlar insanoğlunu çareler aramaya yönlendiriyor. Mesela KOP (Konya Ovası Sulama Projeleri). GAP’la (Güneydoğu Anadolu Projeleri) benzerliği olan projeler bunlar.

***

Mavi Tünel Suyu.

Konya Ovası Projelerinden (KOP) olan Mavi Tünel Suyundan bahsetmek istiyorum tam bu noktada. Beni çok etkileyen, muhteşem dediğim, tünelden dans ederek çıkan suyu, su projesini, yerinde gördüğüm, uygulamaya geçmiş bu çalışmayı özetle anlatmak istiyorum.

 

18 Ağustos 2016 günü, Bozkır’da Kıl Çadır Yörük panelimizi yaptıktan sonra dönüş yolundayız. Beraberimizdeki Konya Tarım Müdürlüğünden yetkili arkadaşlar, Mavi Tünel Suyunu bize göstermek istiyorlar. Ve yolumuzu o güzergâha çeviriyoruz. Torosların gizemli dünyasında ilerlerken birçok iniş, yokuş, keskin dönemeç geçtikten sonra bir vadinin içindeyiz. Müthiş güzellikte bir vadi burası. Vadinin bir kısmı dik ve keskin yamaçların oluşturduğu derin bir kanyon. Yatağını bulmuş sakince akan yemyeşil bir suyun süzüldüğü nehir görüyoruz önce. Sonra savrulan, köpükleşen, çağlayan suyun, siz yaklaştıkça yüzünüze çarpan su damlacıklarının ana kaynağına, tünelin bitiş noktasına, suyun tünelden çıkarken özgürleştiği noktaya geliyoruz. Manzara müthiş güzel, umut verici, bu yaz sıcağında serinletici ve oluşan gökkuşağı çok etkileyici. Zannederdik ki gökkuşağı yağmur yağdığı zaman gökyüzünde oluşur. Yerdeki gökkuşağı hem muhteşem, hem umut dolu, hem verimli hem eğlenceli idi.

 

Yanımızdaki tarımcı arkadaşımız bilgilendiriyor bizi. Konya Ovasında su sorununu çözebilmek amaçlı yapılmış birkaç projeden birisi bu tünel, bu mavi su. Her şeyin adı mavi burada. Mavi Vadi, Mavi Tünel, Mavi Su. 17 km uzunluğundaki tünelden akıyor su. Tünelin çapı yaklaşık 4 metre. Dile kolay aslında. 17 km uzunluğunda, 4 m çapında bir su tünelini yapmak, yaparken kolay olmasa gerek. Yan yana iki tünel, her ikisi de aynı özellikte. Tünelden ilk su Mayıs 2015’te verilmiş.

 

Göksu Nehrinin ve Beyşehir Gölünün sularını bu tünelle Konya’nın Çumra ilçesi yöresine sulama amaçlı veren bu proje aynı zamanda Konya’nın 2050 yılına kadar içme suyunu da karşılayacak. Proje şu anda çok güzel gözüküyor ancak zamanla Göksu Nehri Havzasında ve Beyşehir Gölü çanağında doğal tahribatlar yapmaması için de çaba gösterilmelidir.

 

Mavi Tünel Projesinin bir de geçmiş hikâyesi var. Bu projenin temeli o gerçek hikâye üzerine geliştirilmiş. Hikâye şöyle anlatılmaktadır:

 

“Konya’nın Antalya tarafında bulunan Beyşehir ilçesinden Konya’nın Çumra ovalarına su getirilebileceği düşüncesi 1870’li yıllarda gelişmiş ve Çumra’nın Hayıroğlu köyünden Kurukafa Mehmet Efendi adında bir zat tarafından irdelenmiştir. O dönemde Kurukafa Mehmet Efendi bu konu üzerine epeyce akıl yürütmüş bir çiftçidir. Etrafındaki vatandaşları organize ederek Beyşehir Gölü’nden Çumra’ya doğru yürüyerek etütlerini bizzat kendisi yapmış ve su getirilebileceğini tespit etmiş. Tespit ettikten sonra yine etrafındaki 1000 kişi ile o dönemde kazma ve küreklerle kanal kazma çalışmaları yapmışlar. Bu kazı çalışmaları neticesinde verimli bir netice alınamamış.

 

1890’lı yıllarda Konya’ya vali olarak atanan Ferit Paşa, Kurukafa Mehmet Efendi’nin önceki yıllardaki mücadelesini öğrenmiştir. Vali Ferit Paşa, daha sonra Osmanlı sarayında sadrazam olmuş. Sadrazam olmadan önce Konyalılara Kurukafa Mehmet Efendi’nin çalışmaları ile ilgili söz vermiş ve o dönemde Osmanlı Devleti tarafından İstanbul-Bağdat demiryolu ihale edilirken Beyşehir Gölü’nden Çumra Ovası’na su getirilmesi projesini de ilave ettirmiş.

1913 yılında proje bitmiş ve 5 yıllık bir işletim süresinin ardından 1918 yılında Osmanlı Devleti’ne devredilmiştir.

1960’lı yıllarda DSİ’nin kurulmasıyla birlikte ülkedeki sulamaya olan ihtiyaç artışı da dikkate alınarak çalışmalar yapılır.

 

Bu projelerin omurgasını oluşturan projelerden biri de Konya Çumra III. Merhale Projesi kapsamındaki Mavi Tüneli projesidir.

Kaynak: http://www.erciyesgrup.com.tr/basimyayin/dsikop.html”

 

***

Güzel olan her çalışma, her proje takdir edilmelidir. Konya Mavi Tünel Projesi, Konyalıların deyimiyle Konya’nın 100 yıllık rüyası. Takdire değer, gurur verici bir proje. Bu su bu ovaya gerekliydi, gereken yapılmış.





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • Ilısu Baraj İnşaatında Önemli Adım
    Ilısu Baraj İnşaatında Önemli Adım
  • Midyat’ta teröre lanet yürüyüşü düzenlendi
    Midyat’ta teröre lanet yürüyüşü düzenlendi
  • Kurban Bayramı Dolayısı İle Midyat’ta İlk Turist Kafilesi Geldi
    Kurban Bayramı Dolayısı İle Midyat’ta İlk Turist Kafilesi Geldi
  • Şehit korucu Kürtçe ağıtlarla uğurlandı
    Şehit korucu Kürtçe ağıtlarla uğurlandı
  • Midyat’ta Demokrasi Nöbeti Final Gecesi
    Midyat’ta Demokrasi Nöbeti Final Gecesi
  • 'Cennet Gülleri' minik öğrencileri, Kur’an okumaya geçti
    'Cennet Gülleri' minik öğrencileri, Kur’an okumaya geçti
  1. Ilısu Baraj İnşaatında Önemli Adım
  2. Midyat’ta teröre lanet yürüyüşü düzenlendi
  3. Kurban Bayramı Dolayısı İle Midyat’ta İlk Turist Kafilesi Geldi
  4. Şehit korucu Kürtçe ağıtlarla uğurlandı
  5. Midyat’ta Demokrasi Nöbeti Final Gecesi
  6. 'Cennet Gülleri' minik öğrencileri, Kur’an okumaya geçti
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Midyat'ta Polis Haftası Kutlandı
    Midyat'ta Polis Haftası Kutlandı
  • Midyat’ta 298 Korucusu Yemin Ederek Görevine Başladı
    Midyat’ta 298 Korucusu Yemin Ederek Görevine Başladı
  • TRT GAP
    TRT GAP
  • Midyatta Terör Kurbanları İçin Anma Töreni
    Midyatta Terör Kurbanları İçin Anma Töreni
  • Kuyumcudan 30 kilo gümüş çalan hırsız yakalandı
    Kuyumcudan 30 kilo gümüş çalan hırsız yakalandı
  • Dik Dur Eğilme Bu Millet Seninle
    Dik Dur Eğilme Bu Millet Seninle
  1. Midyat'ta Polis Haftası Kutlandı
  2. Midyat’ta 298 Korucusu Yemin Ederek Görevine Başladı
  3. TRT GAP
  4. Midyatta Terör Kurbanları İçin Anma Töreni
  5. Kuyumcudan 30 kilo gümüş çalan hırsız yakalandı
  6. Dik Dur Eğilme Bu Millet Seninle
VİDEO GALERİ
YUKARI